Zo start je als zelfstandig aannemer
Van bouwplaats naar eigen bedrijf: de complete startgids
Je hebt ervaring in de bouw en wilt zelf projecten aannemen. Als zelfstandig aannemer coördineer je complete verbouwingen, werk je met onderaannemers en draag je eindverantwoordelijkheid. Dat brengt extra eisen mee voor verzekeringen, contracten en administratie. Deze gids helpt je op weg.
Schrijf je in bij de KvK
Zonder KvK-inschrijving mag je niet factureren. Als aannemer is de juiste activiteitenomschrijving extra belangrijk.
- Maak een afspraak bij de Kamer van Koophandel (kan online).
- Kies de juiste SBI-code, bijvoorbeeld 4120 - Burgerlijke en utiliteitsbouw.
- Overweeg een eenmanszaak of een BV. Bij grotere projecten kan een BV verstandiger zijn vanwege aansprakelijkheid.
- Neem je ID mee. Je krijgt direct je KvK-nummer.
- De Belastingdienst krijgt automatisch bericht en stuurt je BTW-nummer binnen twee weken.
Als aannemer ben je eindverantwoordelijk voor het hele project. Overweeg serieus een BV-structuur voor betere bescherming tegen aansprakelijkheid.
Regel je BTW-nummer en kies je regeling
Als aannemer factureer je vaak grote bedragen. BTW goed regelen is cruciaal voor je cashflow.
- Je BTW-nummer krijg je automatisch na KvK-inschrijving (duurt 1-2 weken).
- Standaard BTW is 21%. Bij werk aan woningen ouder dan 2 jaar geldt 9% op arbeid.
- De KOR is voor aannemers zelden van toepassing. Je omzet ligt doorgaans ruim boven de 20.000 euro.
- Let op de verlegde BTW bij onderaanneming. Als je werkt voor een andere aannemer, verlegt die de BTW naar jou.
- BTW op grote inkopen (materiaal, machines) kun je terugvragen. Doe je aangifte op tijd.
Bij grote projecten financier je materiaal en onderaannemers voor. Zorg voor voldoende werkkapitaal en stuur termijnfacturen.
Open een zakelijke bankrekening
Als aannemer gaan er grote bedragen om. Een zakelijke rekening met voldoende ruimte is essentieel.
- Kies een bank die past bij zakelijke volumes. iDEAL-betaallinks zijn handig voor termijnbetalingen.
- Je IBAN moet op al je facturen en contracten staan.
- Overweeg een zakelijke betaalrekening voor materiaalinkopen en een aparte spaarrekening voor BTW-reserves.
- Populaire opties: Knab, Bunq Business, ING Zakelijk, Rabobank.
Sluit de juiste verzekeringen af
Als aannemer draag je eindverantwoordelijkheid. Dat betekent hogere eisen aan je verzekeringen dan bij andere bouwvakkers.
- Aansprakelijkheidsverzekering bedrijven (AVB): dekt schade door fouten op de bouwplaats. Als aannemer heb je een hogere dekking nodig (minimaal 1-2,5 miljoen euro). Kost 30-75 euro per maand.
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: dekt fouten in advies, planning of ontwerp. Veel opdrachtgevers eisen dit.
- Constructie-all-riskverzekering (CAR): dekt schade aan het bouwwerk tijdens de uitvoering. Bij grotere projecten is dit essentieel.
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): als je uitvalt, staat het hele project stil. Reken op 100-300 euro per maand.
- Optioneel: bedrijfsautoverzekering, gereedschapsverzekering, rechtsbijstandverzekering voor bouwgeschillen.
Bouwend Nederland biedt collectieve verzekeringen en een kwaliteitsgarantie die opdrachtgevers vertrouwen geeft.
Bepaal je tarieven
Aannemers rekenen 45-75 euro per uur voor eigen werk, maar veel projecten zijn op basis van een totaalprijs.
- Reken je totaalprijs op basis van: eigen uren + onderaannemers + materiaal + verzekeringen + winst.
- Werk met termijnfacturen: 20-30% bij akkoord, tussentermijnen gekoppeld aan mijlpalen, 10% bij oplevering.
- Onderaannemers reken je door met een marge (10-20%) voor coördinatie en eindverantwoordelijkheid.
- Onvoorziene kosten: reken een post 'onvoorzien' van 5-10% in je offerte. Bouwprojecten lopen vrijwel altijd uit.
- Reken met 20-25 declarabele uren per week. Coördinatie, inkoop en administratie kosten als aannemer meer tijd dan bij andere bouwvakkers.
Een te lage offerte om de klus te winnen levert je verlies op. Reken eerlijk en wees transparant over je prijsopbouw.
Richt je administratie in
Als aannemer heb je te maken met contracten, termijnfacturen, onderaannemers en vergunningen. Goede administratie is geen luxe, maar noodzaak.
- Je facturen moeten verplicht bevatten: bedrijfsnaam, KvK-nummer, BTW-nummer, IBAN, factuurnummer, datum, omschrijving, BTW-bedrag.
- Gebruik een standaard aannemingsovereenkomst. De UAV 2012 is de meest gebruikte standaard in de bouw.
- Houd per project een dossier bij: contract, vergunningen, tekeningen, facturen van onderaannemers, werkrapporten.
- Controleer of je bouwvergunningen nodig hebt. Dit is de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever, maar als aannemer moet je hierop wijzen.
- SpreekFactuur is gebouwd voor vakmannen: spreek je factuur in na een werkdag en de app verwerkt alles. Handig op de bouwplaats.
Bewaar alle correspondentie met de opdrachtgever. Bij bouwgeschillen is schriftelijk bewijs je beste bescherming.
Je administratie hoeft niet moeilijk te zijn
SpreekFactuur is gebouwd voor vakmannen zoals jij. Spreek je factuur in na de klus, en de rest (BTW, KvK-gegevens, betaallink) wordt automatisch geregeld.
Vind je eerste klanten
Als aannemer heb je een netwerk nodig. Particulieren, vastgoedbedrijven en andere aannemers zijn je klanten.
- Bouw een netwerk op met architecten, makelaars en bouwkundig adviseurs. Zij verwijzen klanten door.
- Meld je aan bij Werkspot voor particuliere verbouwingen. Daar beginnen veel startende aannemers.
- Lidmaatschap van Bouwend Nederland geeft een kwaliteitskeurmerk en toegang tot aanbestedingen.
- Maak een professionele website met foto's van opgeleverde projecten en referenties.
- Google Mijn Bedrijf voor lokale vindbaarheid. 'Aannemer [jouw stad]' wordt veel gezocht.
Veelgemaakte fouten
Te laag inschrijven op projecten
Om de klus te winnen schrijf je te laag in. Met onvoorziene kosten en vertraging maak je verlies. Reken eerlijk en wees transparant over je prijs.
Geen schriftelijk contract
Een mondelinge afspraak leidt bij bouwprojecten vrijwel altijd tot geschillen. Gebruik altijd een schriftelijke aannemingsovereenkomst.
Onderaannemers niet contractueel vastleggen
Je huurt een stukadoor in op basis van een telefoontje. Als het misgaat, heb je geen poot om op te staan. Leg alles schriftelijk vast.
Geen CAR-verzekering bij grote projecten
Tijdens de bouw valt een steiger om en beschadigt het bouwwerk. Zonder CAR-verzekering betaal je de schade zelf.
Termijnfacturen niet gebruiken
Je financiert een heel project voor en factureert pas bij oplevering. Bij vertraging zit je maanden zonder cashflow. Werk altijd met termijnen.
Veelgestelde vragen
Heb ik een diploma nodig om als aannemer te werken?+
Er is geen wettelijke plicht, maar opdrachtgevers en verzekeraars verwachten een relevante opleiding (MBO Bouwkunde of vergelijkbaar) en ruime ervaring. Lidmaatschap van Bouwend Nederland vereist aantoonbare vakbekwaamheid.
Eenmanszaak of BV als aannemer?+
Bij kleine projecten volstaat een eenmanszaak. Bij grotere projecten (boven 50.000-100.000 euro) is een BV verstandiger vanwege de beperkte aansprakelijkheid. Overleg met een boekhouder over het omslagpunt.
Heb ik een bouwvergunning nodig?+
Dat hangt af van het project. De opdrachtgever is verantwoordelijk, maar jij moet erop wijzen. Check altijd het Omgevingsloket voor de benodigde vergunningen voordat je start.
Wat is verlegde BTW bij onderaanneming?+
Als je als onderaannemer werkt voor een andere aannemer, verlegt die de BTW-plicht naar jou. Je factureert dan zonder BTW en vermeldt 'BTW verlegd' op je factuur. De hoofdaannemer draagt de BTW af.
Hoe stel ik een aannemingsovereenkomst op?+
Gebruik de UAV 2012 als basis. Vermeld het werk, de prijs, de doorlooptijd, het betalingsschema, de aansprakelijkheid en de opleveringsvoorwaarden. Laat je eerste contract checken door een jurist.
Hoe ga ik om met meerwerk?+
Meerwerk is werk dat niet in het oorspronkelijke contract staat. Leg het altijd schriftelijk vast met de meerprijs voordat je het uitvoert. Mondeling afgesproken meerwerk kun je achteraf niet bewijzen.
Klaar om te starten?
Je weet nu wat je moet regelen. De administratie is het makkelijkste deel: SpreekFactuur regelt je facturen, bonnetjes en BTW. Gratis beginnen, geen boekhoudkennis nodig.